მაცუო ბასიო (მეორე ფსევდონიმი მუნეფუსა; ნამდვილი სახელი ძინსიტირო) (დ. 1644 ― გ. 12 ოქტომბერი, 1694, ოსაკა), იაპონელი პოეტი. წარმოშობით სამურაი. 1672-იდან სახელმწიფო სამსახურს ეწეოდა ედოში(ახლანდელი ტოკიო). სამსახურის მიტოვების შემდეგ ის შეუდგა თავისი წოდებისათვის „შეუფერებელ“ საქმიანობას – პოეზიის სწავლებას. მაცუო ბუდიზმის მიმდევარი იყო. ბერადაც აღიკვეცა. განიცადა ძენის მოძღვრების გავლენა, რომლის არსი „თვითჭვრეტასა“ და „ბუნების ჭვრეტაში“ მდგომარეობს. ამიტომ მაცუოს ბევრ ლექსს დაფარული ქვეტექსტი აქვს. მაცუოს ეკუთვნის ლირიკული დღიურები, რამდენიმე ათეული რენგა („წყობილი ლექსები“) და მრავალი უბადლო ჰაიკუ. მისი ლექსები შესულია ანთოლოგიაში „მაიმუნის ჩალის ლაბადა“ (1690) და სხვა. მაცუომ შექმნა სამსტრიქონიანი ლექსის (ჰაიკუ) პოეტიკა. დაუშვებლად მიაჩნდა ჰაიკუში ორზე მეტი დეტალის შეტანა; დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ლექსის ფერწერულ და ბგერით ჰარმონიას. „ბასიოს სტილი“ 200 წელზე მეტხანს ბატონობდა იაპონიაში.
ეჰ, მოსვენება აღარა გვაქვს. . .
“ეჰ, მოსვენება აღარა გვაქვს ბავშვებისაგან” _
ასეთებს ალბათ
ალუბლების ფერიც არ მოსწონთ..
ბებო ბრინჯს ცეხავს
ბებო ბრინჯს ცეხავს,
იქვე კი _ ნიშნად დღეგრძელობისა _
მთელი სისავსით ყვავილობენ ქრიზანთემები..
ვუცქერ, მიხარის
ვუცქერ, მიხარის:
ამაღამ თოვლად გადიქცევა
ზამთრის ეს წვიმა..
უკვე ჩამოდგა შემოდგომა
“უკვე ჩამოდგა შემოდგომა” _
მითხრა ჩურჩულით
ჩემს სასთუმალთან ფეხაკრეფით მოსულმა ქარმა..
დაფრინდა იხვი
დაფრინდა იხვი,
ფრთათა საკაბე მოიფარა
შიშველ წვივებზე.
ჰაიკუები
* * *
ალუბლის თვალწინ
ღრუბლის კვამლში
ჩაიძირა ეული მთვარე.
* * *
ხეობაში,
კლდის ზღურბლთა შორის
მოკრძალებულად წევს კამელია.
* * *
ფუძის ნიავო,
ძვირფას ქვასავით
მარაოთი წაგიღებ სახლში.
* * *
ცოტასაც ვივლი
და შევისვენებ,
შორეული ღრუბლების მიღმა.
* * *
შემოდგომის ქარში,
შიშველ თოკზე,
მარტოსული ყორანი იჯდა.
* * *
ისე მძიმეა ღამის ხალათი,
მეჩვენება, რომ სხვა სამყაროდან
ცას თოვლი სცვივა.
